05-10-2011 • Marktwerking en privatisering zijn in de afgelopen decennia toverwoorden in het kabinetsbeleid geweest. Marktwerking in onder andere de zorg en het onderwijs, privatisering van energiebedrijven, telefonie, posterijen en gezondheidszorg. Dit neoliberale beleid had een gigantische en permanente uitverkoop tot gevolg. Desondanks ziet SP Elburg een lichtpuntje...
De SP wil een halt toeroepen tegen verdere liberaliseringen en privatiseringen in de publieke sector. Verdere privatisering in de nutssectoren, zoals de energiemarkt en de postmarkt, keuren we af. Evenals invoering van meer marktwerking in de zorg, het onderwijs en de veiligheid.
Moeren en boutjes
Jan Marijnissen (2008): "Vanaf dag één hebben we als SP-fractie geageerd tegen het marktfundamentalisme van eerst Paars en daarna de kabinetten Balkenende met de VVD en de PvdA. Nooit heeft men serieus willen luisteren naar de bezwaren die aangaven dat de markt misschien goed kan werken als het om moeren en boutjes gaat, maar niet in de delen van de publieke sector waar de mens centraal staat; onderwijs, (gezondheids)zorg, openbaar vervoer, politie en justitie, brandweer en ambulancedienst, enzovoorts.
Een belangrijke oorzaak van het verdwijnen van voorheen vanzelfsprekende
waarden in met name de publieke sector, zoals gelijkwaardigheid, solidariteit, beroepseer, professionele autonomie, eerlijkheid en toewijding, is terug te voeren op de introductie van de marktwerking met het daarbij behorende werken met winstoogmerk."
Voortschrijdend inzicht
Tijdens het afscheidssymposium van Jan Marijnissen in 2010 kwam onder andere Ruud Lubbers terug op het regeringsbeleid dat onder zijn leiding jarenlang is gevoerd. Ruud Lubbers (CDA), draagt tegenwoordig de eretitel minister van staat, en was als minister-president tussen 1982 en 1994 verantwoordelijk voor keiharde bezuinigingen en privatiseringen. Nu sprak hij: "Het leek zo aantrekkelijk om voor marktwerking en winsten op korte termijn te gaan. We dachten dat we hopeloos achter zouden lopen als we de Amerikanen en Engelsen niet zouden volgen, want daar ging het zo goed. Dat was een denkfout, volstrekte onzin."
CDA'er Herman Wijffels, ex-bewindvoerder van de Wereldbank en gewezen voorzitter van de Sociaal-Economische Raad (SER), deed eveneens een duit in het zakje: "Volgens mij moeten we krachtige lokale gemeenschappen vormen, waar burgers bepalen wat van belang is voor de kwaliteit van hun dagelijks leven. Door een streven naar efficiency en schaalvergroting is dat nu vaak niet meer zo in de zorg, het onderwijs en woningbouwcorporaties."
Parlementair onderzoek
De Eerste Kamer start op aandringen van ChristenUnie, PvdA en SP een parlementair onderzoek naar de gevolgen van twintig jaar privatisering voor de relatie tussen overheid en burger.
Nuancering
Pascal Vrijheid (SP Elburg): "Ik denk niet dat we de marktwerking in zijn geheel moeten afschrijven op basis van alle mislukkingen en ellende die het veroorzaakt heeft. Het is te makkelijk om het begrip volledig te verketteren, enige nuancering is op zijn plaats. Er zijn namelijk wel degelijk voordelen te ontdekken aan marktwerking, maar die moet je niet zoeken in de definitie, maar in de letterlijke tekst."
De fysieke markt is bij uitstek een plek waar mensen elkaar kunnen ontmoeten en helpen. Eerlijk en persoonlijk. Daarnaast kan de markt een goede integratie bevorderen, omdat het een laagdrempelige wijze biedt om in contact te komen met buurtbewoners en lokale gebruiken. Je ontmoet er de mensen uit je eigen wijk.
Markt-werking
Vandaar dat SP Elburg regelmatig de markt opzoekt om bij te praten en bijgepraat te worden door de lokale bevolking. "De SP is op deze manier toegankelijk, herkenbaar en zichtbaar," zegt Vrijheid. "Zo zie je, als je de ongebreidelde winstmaximalisatie en hebzucht uit marktwerking haalt, is het helemaal niet meer zo’n beladen begrip. Daarom zijn wij vóór markt-werking."
Spanning: Eerste Kamer wil parlementaire enquête naar gevolgen privatisering Shortlink voor dit bericht: http://sp.nl/9n1j51